Zdrowie

Prawidłowe BMI jako element profilaktyki nowotworowej

Niewłaściwy wskaźnik masy ciała (body mass index, BMI) jest skorelowany z zapadalnością na choroby nowotworowe. Badanie przeprowadzone w 2015 roku na niemal 2 milionach brytyjskich pacjentów potwierdza, że niebezpieczna jest zarówno nadwaga, jak i niedowaga.

Nadwaga od lat wymieniana jest jako jeden z czynników ryzyka zachorowania na raka. Okazało się, że równie niebezpieczna może być niedowaga. Mimo, że lekarze od lat wiedzieli o związku pomiędzy prawidłową masą ciała a zdrowiem pacjenta, niewiele było dotychczas badań naukowych potwierdzających tę tezę. Pojawiały się nawet metaanalizy, według których otyłość może chronić przed niektórymi chorobami, ale dzisiaj krytykowana jest używana w tych pracach metodologia. Artykuł opublikowany niedawno w naukowym czasopiśmie „Lancet” rozwiewa te wątpliwości – ludzie o prawidłowej wadze żyją dłużej i rzadziej umierają z powodu nowotworów.

Wyniki badania

Naukowcy wzięli pod lupę dane około 2 mln pacjentów leczonych przez brytyjskich lekarzy.
W grupie pacjentów do 40. roku życia badacze nie zaobserwowali żadnych różnic w czasie przeżycia. Po czterdziestce następowała zmiana. Okazało się, że największą szansę na dłuższe życie mieli ci Brytyjczycy, których waga plasowała się w górnym końcu prawidłowego wskaźnika masy ciała. Czyli ludzie szczupli, ale tacy, którzy nie cierpią z powodu niedowagi.

Badanie ujawniło, że oczekiwana długość życia u otyłych mężczyzn jest o 4,2 lata krótsza, niż w przypadku szczupłych. U kobiet różnica wynosi 3,5 roku. W przypadku osób z niedowagą różnica jest jeszcze wyraźniejsza: dla Brytyjczyków wynosi 4,3, dla Brytyjek aż 4,5 lat.

Wskaźnik BMI (Body Mas Index, wskaźnik masy ciała)

Wskaźnik masy ciała to proste narzędzie pozwalające ocenić, czy waga człowieka jest prawidłowa i nie jest niebezpieczna dla jego zdrowia. Każdy może sobie go obliczyć na domowym kalkulatorze lub w dziesiątkach tabeli oznaczających BMI dostępnych w internecie. Wskaźnik masy ciała to iloraz masy ciała [kg] i kwadratu wzrostu [m].

Prawidłowy zakres wartości BMI wynosi między 18,5 – 24,99 kg/m2. Poniżej 18,5 mówimy o niedowadze, a jeśli jest niższy niż 16 – o wygłodzeniu. Z nadwagą mamy do czynienia, kiedy BMI przekracza 25 kg/m2, a z otyłością – gdy 30.

BMI może służyć do pomiaru prawidłowej wagi tylko u dorosłych – dla dzieci stworzone zostały siatki centylowe.

Wskaźnik masy ciała to narzędzie wygodne, ale niedoskonałe. Zdarza się, że daje fałszywe wyniki na przykład w przypadku niektórych sportowców – BMI kulturystów może wskazywać, że są oni otyli, choć posiadają bardzo mało tkanki tłuszczowej. Z kolei niektórzy lekkoatleci pozornie mogą cierpieć na niedowagę. Występują też różnice w ocenie BMI dla mieszkańców różnych kontynentów i dla płci (odpowiednia ilość tkanki tłuszczowej gwarantuje kobietom zachowanie zdrowia).

Nowotwory związane z nieprawidłową wagą

Naukowcy na łamach “Lancetu” zbadali związek pomiędzy nieprawidłowym BMI a ryzykiem śmierci z powodu konkretnych rodzajów nowotworu. Z nieprawidłową wagą skorelowana była zapadalność na nowotwory przełyku, żołądka, jelita grubego, wątroby, macicy, piersi, prostaty oraz nerek. Oznaczono też związek nieprawidłowej masy ciała z ryzykiem zgonu z powodu dowolnego rodzaju nowotworu. Nie wykazano natomiast związków zbyt wysokiego lub zbyt niskiego wskaźnika masy ciała ze zgonami z powodu raka płuca, raka ośrodkowego układu nerwowego oraz czerniaka złośliwego.

Zagrożenie innymi chorobami

Brytyjscy naukowcy wyliczyli, że nieprawidłowe BMI sprzyja wcześniejszej śmierci z powodu wszelkiego rodzaju chorób – układu krążenia, chorób psychicznych czy neurologicznych. Z tej kategorii ryzyka wyjęte są tylko ofiary wypadków komunikacyjnych. Oznaczono, że BMI najbezpieczniejsze z punktu widzenia profilaktyki nowotworowej to 21 kg/m2. Dla innych chorób jest nieco wyższe o 1-2 punkty. Im większe odchylenie BMI od prawidłowego, tym większe ryzyko wcześniejszego zgonu.

Z punktu widzenia zapadalności na wszelkie rodzaje chorób, najbardziej niebezpieczna okazała się otyłość. Mężczyźni z BMI powyżej 30 kg/m2 skracają swoje życie średnio o ponad 9 lat. Według danych przytoczonych w artykule tylko w 2015 otyłość przyczyniła się do śmierci 4 milionów osób na świecie.

PAP / D.B.

Źródło: Krishnan Bhaskaran, PhD et al. Association of BMI with overall and cause-specific mortality: a population-based cohort study of 3.6 milion adults in the UK. The Lancet, Diabetes &Endocrinology”, October 30, 2018, DOI: https://doi.org/10.1016/S2213-8587(18)30288-2  

Kampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra Zdrowia.
www.gov.pl/zdrowie
www.planujedlugiezycie.pl

Pokaż więcej

Przeczytaj również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przeczytaj również

Close