Calamansi, znane również jako calamondin, kumkwat limonkowy lub filipińska limonka, to małe cytrusowe drzewo owocowe, które jest hybrydą pomiędzy mandarynką a kumkwatem. Jest to roślina z rodzaju Citrofortunella, często klasyfikowana jako Citrofortunella microcarpa lub Citrofortunella mitis.

Pochodząca z Filipin, calamansi jest popularne w południowo-wschodniej Azji, zwłaszcza w kuchni filipińskiej, gdzie jest powszechnie używana jako składnik różnych potraw, sosów i napojów. Drzewo calamansi dorasta do około 3 do 6 metrów wysokości, z gałęziami o cierniach, ciemnozielonymi liśćmi i białymi lub purpurowymi kwiatami.

Przeczytaj: Uprawa Calamansi | Calamansi w doniczce | Calamansi Bonsai

Owoce calamansi są małe, około 1-2 cm średnicy, z okrągłym kształtem i gładką, cienką skórką. Dojrzałe owoce mają kolor jasno pomarańczowy, ale często są zbierane, gdy są jeszcze zielone. W środku owocu znajduje się sok o intensywnie kwasowym smaku, podobnym do mieszanki smaku cytryny i limonki.

Oprócz wykorzystania w kuchni, calamansi ma także wiele zastosowań medycznych i kosmetycznych. Sok z owoców calamansi jest bogatym źródłem witaminy C i innych przeciwutleniaczy, co czyni go dobrym dodatkiem do diety. Może także pomóc w pielęgnacji skóry, dzięki swoim właściwościom oczyszczającym i wybielającym.

W uprawie, calamansi jest dość odporna roślina, która dobrze rośnie w tropikalnym klimacie. Preferuje pełne słońce i dobrze zdrenowane gleby, ale może tolerować różne warunki glebowe. Calamansi jest także często uprawiane jako roślina doniczkowa lub drzewo bonsai.

Jak smakuje?

Calamansi ma wyjątkowy smak, który jest zarówno kwasowy, jak i słodki. Można go opisać jako mieszankę smaku cytryny, limonki i pomarańczy, ale z niepowtarzalnym tropikalnym akcentem.

Miąższ owocu calamansi jest bardzo soczysty i ma intensywnie kwasowy smak, który jest porównywalny do cytryny lub bardzo kwasowej limonki. Niektórzy ludzie opisują go jako bardziej kwasowy od cytryny.

Z drugiej strony, skórka owocu jest słodka i aromatyczna, co dodaje dodatkowego smaku. Niektóre osoby spożywają owoc calamansi w całości, włącznie ze skórką, aby zrównoważyć kwasowość miąższu.

Calamansi jest powszechnie używane w kuchni, szczególnie w kuchni filipińskiej i innych kuchniach Azji Południowo-Wschodniej. Sok z calamansi jest często używany jako składnik sosów, napojów i deserów. Może być również używany jako naturalny dodatek do napojów, takich jak herbata czy koktajle.

W skrócie, smak calamansi jest wyrazisty, świeży i orzeźwiający, z wyjątkowym balansem między kwasowością a słodyczą.

Jak wykorzystać w kuchni?

Calamansi, znane również jako filipińska limonka, jest często stosowane w kuchniach Azji Południowo-Wschodniej, zwłaszcza na Filipinach.

Sok z calamansi jest powszechnie używany jako dodatek do różnych potraw, takich jak zupy, sosy, a nawet desery. Ma to na celu dodanie kwasowej nuty, która pomaga zrównoważyć inne smaki. Sok jest często używany jako składnik marynaty do mięsa, zwłaszcza kurczaka i wieprzowiny. Kwasowość soku pomaga zmiękczyć mięso, podczas gdy jego aromat dodaje dodatkowy smak.

Calamansi jest często używane do przygotowywania napojów. Może być dodawane do herbaty, do koktajli, lub po prostu wyciśnięte do szklanki, dodane do wody z odrobiną cukru, tworząc orzeźwiający napój.

Sok i skórka z calamansi są czasami dodawane do deserów, takich jak ciasta i ciasteczka, dodając cytrusowy smak.

Calamansi może być używane do przygotowania dżemu, który można rozsmarować na chlebie lub użyć jako dodatek do ciast i deserów.

Na Filipinach popularny jest sos z calamansi, sojowego sosu i chili, który służy do maczania smażonych lub grillowanych dań mięsnych i owoców morza.

Ważne jest, aby pamiętać, że calamansi jest bardzo kwasowe, więc zazwyczaj nie jest spożywane na surowo. Zamiast tego, jest przetwarzane lub gotowane w celu zrównoważenia kwasowości.

Tradycyjna kuchnia filipińska

Calamansi to integralna część kuchni filipińskiej. Wykorzystuje się go do wielu tradycyjnych filipińskich potraw. Oto kilka przykładów:

Adobo: Jest to jedna z najbardziej znanych i lubianych filipińskich potraw. Adobo to danie z kurczaka lub wieprzowiny duszonej w sosie z octu, sosu sojowego, czosnku, liści laurowych i czarnego pieprzu. Do tego dania często dodaje się sok z calamansi, który nadaje mu wyrazistego, cytrusowego akcentu.

Pancit: To tradycyjne filipińskie danie na bazie makaronu, które można przygotować na wiele sposobów. Przy podawaniu pancit często dodaje się do niego świeży sok z calamansi, który dodaje potrawie kwasowości.

Sinigang: To tradycyjna filipińska zupa na kwaśno. Jest robiona z różnych rodzajów mięsa i warzyw, a jej charakterystyczny kwaśny smak pochodzi często od calamansi (choć może być również od tamaryndowca).

Lechon: To pieczony całkowicie prosiak, który jest popularny na Filipinach podczas świąt i specjalnych okazji. Sok z calamansi jest często składnikiem sosu, który podaje się do lechon.

Inihaw na Isda: Jest to grillowana ryba, która często jest skropiona sokiem z calamansi tuż przed podaniem, co dodaje jej świeżego, cytrusowego smaku.

Pamiętaj, że zastosowanie calamansi może się różnić w zależności od regionu Filipin, a nawet od domu. Niektóre rodziny mogą dodawać więcej calamansi do swoich potraw, podczas gdy inne mogą preferować mniej kwasowy smak.

Kurczak marynowany w sosie calamansi

Składniki:

• 4 filety z piersi kurczaka
• 1/2 szklanki świeżego soku z calamansi (lub zastąp limonką, jeśli calamansi nie jest dostępne)
• 1/4 szklanki sosu sojowego
• 2 łyżki brązowego cukru
• 2 ząbki czosnku, posiekane
• Sól i pieprz do smaku

Przygotowanie:

W misce połącz sok z calamansi, sos sojowy, brązowy cukier, posiekany czosnek, sól i pieprz. Wymieszaj, aż cukier się rozpuści. Dodaj filety z piersi kurczaka do marynaty i odstaw na co najmniej 30 minut (można zostawić na całą noc dla intensywniejszego smaku). Po marynowaniu, usmaż kurczaka na grillu lub na patelni, aż będzie dobrze ugotowany.

Podawaj z ryżem i ulubionymi warzywami.

Napój z calamansi

Składniki:

• 1/2 szklanki świeżego soku z calamansi (lub zastąp limonką, jeśli calamansi nie jest dostępne)
• 2 łyżki cukru (lub więcej, jeśli wolisz słodszy)
• 2 szklanki wody
• Lód

Przygotowanie:

W misce wymieszaj sok z calamansi, cukier i wodę. Wlej mieszankę do szklanki pełnej lodu.

Podawaj natychmiast dla najświeższego smaku.

W obu przepisach, jeśli nie masz dostępu do świeżego calamansi, możesz zastąpić go limonką. Soki te są podobne pod względem smaku i kwasowości.